Het is een herkenbaar tafereel: na een gezellige maaltijd staat er nog een halve pan pasta op het fornuis of liggen er nog drie gehaktballen in de schaal. “Zonde om weg te gooien,” denk je, en je schuift het in de koelkast. Maar drie dagen later vind je het terug, weggestopt achterin, en twijfel je. Is het nog goed? In Nederland gooien we jaarlijks per persoon zo’n 34 kilo voedsel weg. Een groot deel daarvan zijn restjes die vergeten zijn of verkeerd bewaard werden. In deze gids leer je hoe je kliekjes veilig bewaart, organiseert en hergebruikt, zodat je geld bespaart en de planeet helpt.
Voedselverspilling is een enorm probleem met zowel financiële als ecologische gevolgen. Wanneer we eten weggooien, verspillen we niet alleen het product zelf, maar ook al het water, de energie, de arbeid en het transport die nodig waren om dat eten op ons bord te krijgen.
Restjes zijn vaak het slachtoffer van onze drukke levensstijl en gebrekkige planning. We koken te veel (de welbekende ‘ogen groter dan de maag’), we scheppen te veel op, of we weten simpelweg niet hoe we het veilig kunnen bewaren voor later.
Er is een reden waarom restjes vaak in de prullenbak eindigen: “Uit het oog, uit het hart.” Een restje dat in aluminiumfolie gewikkeld is of in een ondoorzichtig bakje zit, wordt een ‘mystery object’. Na een paar dagen durven we niet meer te kijken wat erin zit, en gooien we het hele pakketje weg. De sleutel tot succesvol bewaren is dus niet alleen temperatuur, maar ook zichtbaarheid en organisatie.
In deze video deelt interieurspecialist Jolanda praktische tips om voedselverspilling tegen te gaan. De kernboodschap: gebruik transparante bakjes en maak het jezelf makkelijk.
In de video worden een aantal essentiële punten aangestipt die vaak over het hoofd worden gezien. Jolanda merkt op dat “iedereen te veel eten maakt”. Haar strategie is simpel maar doeltreffend:
1. Direct opbergen: Schep restjes meteen na het eten in bewaardozen. Laat het niet in de pan op het aanrecht staan.
2. Zichtbaarheid: Gebruik transparante bakjes. Als je de koelkast opendoet en je ziet direct die lekkere pasta, ben je geneigd het de volgende dag als lunch te eten.
3. Gemak: Kies voor bakjes die niet alleen in de koelkast en vriezer kunnen, maar ook in de magnetron. Dit verlaagt de drempel om het restje op te warmen (minder afwas!).
Voedselveiligheid is cruciaal bij kliekjes. Je wilt niet ziek worden van je eigen besparing. De belangrijkste regel is temperatuurbeheersing. Bacteriën groeien explosief in de zogenaamde “gevarenzone” tussen de 7°C en 60°C.
Veel mensen zetten een grote pan hete soep direct in de koelkast. Doe dit niet! Een grote massa heet voedsel verhoogt de temperatuur in je hele koelkast, waardoor andere producten (zoals melk en vlees) sneller bederven. Bovendien koelt de kern van de soep niet snel genoeg af, waardoor het urenlang in de gevarenzone blijft.
Hoe moet het wel?
– Verdeel grote hoeveelheden (soep, stamppot) over kleine, platte bakjes. Hierdoor vergroot je het oppervlak en koelt het sneller af.
– Zet de pan in een laag koud water in de gootsteen (au bain-marie koud) en roer regelmatig.
– Zodra het op kamertemperatuur is (binnen 2 uur, liefst sneller), zet je het in de koelkast of vriezer.
| Gerecht / Product | Koelkast (4°C) | Vriezer (-18°C) | Opmerking |
|---|---|---|---|
| Soepen en Stoofschotels | 2-3 dagen | 3 maanden | Ideaal om in te vriezen. Laat ruimte voor uitzetten. |
| Pasta en Rijst | 1-2 dagen | 3 maanden | Koel zéér snel af (bacteriegevaar). Voeg saus toe voor invriezen. |
| Bereid vlees / Gehaktballen | 3-4 dagen | 3 maanden | Blijft in saus (jus) langer smeuïg. |
| Quiche / Hartige taart | 2-3 dagen | 3 maanden | Opwarmen in de oven voor behoud knapperigheid. |
| Gekookte groenten | 2 dagen | 3 maanden | Worden vaak wel zachter na ontdooien (goed voor soep). |
Zoals in de video en de infographic te zien is, maakt het materiaal van je bewaarbakje veel uit.
Bij sommige restjes moet je extra opletten. Er bestaan hardnekkige mythes, maar ook serieuze risico’s.
Gekookte rijst (en pasta) is berucht om de bacterie Bacillus cereus. Deze bacterie maakt sporen aan die hittebestendig zijn. Als je rijst langzaam laat afkoelen op het aanrecht, ontkiemen deze sporen en produceren ze gifstoffen waar je flink ziek van kunt worden (voedselvergiftiging). Opwarmen doodt de bacterie wel, maar vernietigt de gifstoffen niet.
De oplossing: Koel rijst razendsnel af. Spreid het uit op een bakplaat of zet het direct in kleine porties in de koelkast. Bewaar het maximaal 1 tot 2 dagen.
Vroeger werd gezegd dat je spinazie nooit opnieuw mocht opwarmen omdat nitraat zou worden omgezet in giftig nitriet. Dit advies is inmiddels genuanceerd. Met moderne koelkasten die snel koelen, is het risico miniem.
Het advies: Je mag spinazie gerust één keer opnieuw opwarmen, mits je het restje na de eerste bereiding snel hebt teruggekoeld. Laat het niet uren op het fornuis staan.
Het opwarmen van kliekjes is een kunst op zich. Je wilt de bacteriën doden, maar de smaak behouden.
De 70°C Regel
Zorg dat het gerecht door en door heet wordt. De kern moet minimaal 70°C bereiken. Even lauw maken in de magnetron is niet genoeg om eventuele bacteriegroei onschadelijk te maken.
De Pan
Soepen, stamppotten en stoofschotels warm je het beste op in een pannetje op het vuur. Breng het even aan de kook (bubbelen) en zet het dan lager. Voeg een scheutje water toe als het te droog is geworden.
Magnetron-tips: Dek het gerecht af met een magnetrondeksel om stoom te behouden en spatten te voorkomen. Roer halverwege het opwarmen goed door, zodat de hitte zich gelijkmatig verdeelt en er geen ‘koude plekken’ overblijven waar bacteriën overleven.
Vind je het saai om twee keer hetzelfde te eten? Geef je restje een makeover!
Een volle koelkast of vriezer is nutteloos als je niet weet wat erin ligt. Organisatie is de sleutel.
Nee, dat wordt sterk afgeraden. Als je een restje ontdooit, krijgen bacteriën weer de kans om te groeien. Als je het daarna weer invriest en later wéér ontdooit, is de bacteriepopulatie te groot geworden. Ontdooi alleen wat je gaat opeten. Uitzondering: als je rauw vlees hebt ontdooid, het vervolgens hebt gebakken (gekookt), dan mag je het bereide gerecht wel invriezen.
Gebruik je zintuigen, maar wees voorzichtig. Kijk (schimmel, verkleuring?), Ruik (zure lucht?) en Proef (klein beetje). Maar let op: bij bacteriën zoals in rijst ruik of proef je soms niets, terwijl je er wel ziek van wordt. Houd je daarom strikt aan de bewaartijden (max 2-3 dagen). Bij twijfel: wegdoen.
Ja, maar leg het er los op of zet het ventiel open. Als je het bakje luchtdicht afsluit, kan de druk door de stoom oplopen en het bakje doen ontploffen of vervormen. Een deksel voorkomt uitdroging en spetteren.
Nee, dit is slecht voor je vriezer en de andere producten. De temperatuur in de vriezer stijgt, waardoor ander voedsel deels kan ontdooien (kwaliteitsverlies). Koel het eerst terug naar kamertemperatuur of koelkasttemperatuur.
Laatst bijgewerkt: 21 januari 2026. Dit artikel is geactualiseerd met tips uit de IKEA Duurzaam Leven video en uitgebreid met specifieke veiligheidsinformatie over het bewaren van rijst en pasta.
Ik zie mijn koelkast niet als een opslagplaats, maar als een wachtkamer voor mijn volgende heerlijke maaltijd. Met een goede set transparante bakjes en een watervaste stift is restjesdag bij ons thuis inmiddels favoriet. Heb jij een creatieve manier om kliekjes te verwerken? Ik hoor het graag! Lees meer over Marleen.
